Çekya’da Basın Özgürlüğü İçin 350 Bin Kişi Sokakta, Novaya Gazeta, Moskova’daki Ofisini Kapattı

15 Kasım Pazar günü düzenlenen gösteriye 350 binden fazla kişi katıldı

 “Medyayı Teslim Etmeyeceğiz”

15 Kasım Pazar günü düzenlenen gösteriye 350 binden fazla kişi katıldı. Ülke tarihinin en büyük protestolarından biri olan eylemde protestocular, kamu yayıncılarının bağımsızlığının korunmasını istedi.

Protestoların merkezinde, Başbakan Andrej Babiš liderliğindeki hükümetin kamu yayıncılarını finanse eden zorunlu abonelik ücretlerini kaldırma planı var
Yeni düzenlemeyle Çek Televizyonu ve Çek Radyosu’nun doğrudan devlet bütçesinden finanse edilmesi öngörülüyor.
Protestocular, 1989’da komünist yönetimin sona ermesini sağlayan Kadife Devrim’in önemli merkezlerinden Prag’daki Letná Meydanı’nda toplandı. Kalabalıkta “Medyayı teslim etmeyeceğiz” ve “Ellerinizi medyadan çekin” yazılı pankartlar taşındı.
Çok sayıda kişi ise Çekya’nın ünlü çizgi film karakteri Večerníček’in üçgen şapkasını takarak protestoya katıldı.

“Medyayı kontrol altına almaya çalışıyorlar”
Eylemi düzenleyen Demokrasi İçin Bir Milyon An grubu, hükümete yasa teklifini geri çekme çağrısında bulundu. Grubun lideri Mikuláš Minář, “Bugün burada olağanüstü bir şeye tanıklık ediyoruz. Bu daha başlangıç” dedi.
Protestoya katılan yazılımcı Jan Snasel, kamu yayıncılarının bağımsızlığının korunması gerektiğini belirterek “Hükümet onları kontrol etmek, bütçelerini kesmek ve ne yayımladıklarını etkilemek için adımlar atıyor” diye konuştu.
Ekim sonunda yasa teklifinin ilk görüşmesinin gece yarısı yapılmasının ardından ülke genelinde protestolar başlamış, Çek Televizyonu ve Çek Radyosu çalışanları da greve gitmişti.
Önerilen değişikliğin kamu yayıncılarının bütçelerinde yaklaşık yüzde 15’lik kesintiye yol açması bekleniyor. Avrupa Yayın Birliği, Avrupa Gazeteciler Federasyonu, Sınır Tanımayan Gazeteciler ve Uluslararası Basın Enstitüsü de düzenlemeye karşı çıktı
Başbakan Babiš suçlamaları reddediyor
Başbakan Andrej Babiš ise hükümetin basın özgürlüğüne müdahale etmeye hazırlandığı iddialarını reddetti. Kamu yayıncılığının devlet kontrolüne alınacağı yönündeki eleştirileri “asılsız” olarak nitelendiren Babiš, “Hiçbir koşulda editoryal çalışmalara müdahale etmeyeceğiz” dedi.
Çekya’da kamu televizyonu ve radyosunu finanse eden zorunlu ücretlerin toplamı aylık 205 Çek korunası (yaklaşık 467 TL). Hükümet bu ücretleri kaldırarak yayıncıları devlet bütçesinden finanse etmek istiyor.
Babiš’in ANO hareketi, sağcı Motorists for Themselves ve göçmen karşıtı Özgürlük ve Doğrudan Demokrasi partisinden oluşan koalisyon hükümeti protestoların hedefinde bulunuyor. Haftalardır süren gösterilere rağmen ANO’nun kamuoyu araştırmalarındaki desteği yaklaşık yüzde 30 seviyesinde
Kaynak: Guardian

RUSYA’DA BAĞIMSIZ GAZETECİLİĞİN SİMGESİ NOVAYA GAZETA, MOSKOVA’DAKİ OFİSİNİ KAPATTI
 “Burası Bizim Evimizdi ve Şimdi Onu Kaybediyoruz”
Rusya’da Kremlin’e yönelik eleştirel haberciliğini sürdüren son büyük bağımsız medya kuruluşu Novaya Gazeta, hükümetin ve güvenlik birimlerinin artan baskıları nedeniyle Moskova’daki ofisini kapattı. Altı gazetecisi öldürülen, genel yayın yönetmeni Nobel Barış Ödülü’ne layık görülen gazetenin çalışanları, son günlerinde öldürülen meslektaşlarının fotoğraflarını duvarlardan indirdi. Gazetenin eski tabelasının üzerine ise “Novaya Gazeta burada yaşadı” yazısı asıldı.
Rusya’nın en köklü bağımsız gazetelerinden Novaya Gazeta, hükümetin ve güvenlik birimlerinin yıllardır süren baskılarının ardından 9 Kasım’da Moskova’daki ofisini kapattı.
Kremlin yönetimine yönelik eleştirel yayıncılığıyla tanınan gazete, Rusya’da faaliyet göstermeyi sürdüren son büyük bağımsız medya kuruluşu olarak görülüyordu.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Şubat 2022’de Ukrayna’yı işgale başlamasının ardından çok sayıda bağımsız medya kuruluşu faaliyetlerine son vermiş veya yayınlarını yurtdışına taşımıştı.
Novaya Gazeta, 30 Ekim’de yayımladığı açıklamada Rus yetkililerin ve güvenlik servislerinin gazeteyi çalışmalarını durdurmaya zorladığını duyurmuştu. Açıklamada, ülkede temel hak ve özgürlüklerin ortadan kaldırıldığı vurgulanarak şu ifadelere yer verilmişti:
“Bu ülkede insan hakları ve özgürlükler ortadan kaldırıldı. Artık bunları savunmak suç sayılıyor. Seçimler ve seçimle işbaşına gelen yönetim organları fiilen işlevsiz hale getirildi, sivil toplum kuruluşları yok edildi, vicdan özgürlüğü ve insan onuru ayaklar altına alındı.”
Gazetenin Moskova’daki ofisinde geçirilen son gün, çalışanlar yıllardır birlikte haber hazırladıkları odaları boşaltırken öldürülen meslektaşlarının fotoğraflarını da duvarlardan indirdi. Gazeteciler binadan ayrıldıktan sonra girişteki Novaya Gazeta tabelasının üzerine “Novaya Gazeta burada yaşadı” yazısı yerleştirildi.
Altı gazetecisi öldürüldü, genel yayın yönetmeni Nobel kazandı
1993 yılında kurulan Novaya Gazeta, Rusya’daki insan hakları ihlallerini, yolsuzlukları ve devlet kurumlarının faaliyetlerini araştıran haberleriyle uluslararası alanda tanındı. Gazete, özellikle Çeçenistan’daki savaş sırasında sivillere yönelik ihlalleri gündeme taşıyan araştırmalarıyla öne çıktı, kuruluşundan bu yana altı gazetecisi öldürüldü.
Öldürülen gazeteciler arasında en çok tanınan isimlerden biri Anna Politkovskaya’ydı. Putin’in ilk devlet başkanlığı döneminde İkinci Çeçenistan Savaşı sırasında işlenen ağır insan hakları ihlallerini araştıran Politkovskaya, 2006 yılında Moskova’da yaşadığı apartmanda katledildi.
Novaya Gazeta’nın uzun yıllar genel yayın yönetmenliğini üstlenen Dmitriy Muratov ise 2021 yılında Filipinli gazeteci Maria Ressa ile birlikte Nobel Barış Ödülü’ne layık görüldü.
2022’de bir tren yolculuğu sırasında saldırıya uğrayan ve saldırganın üzerine kırmızı boya dökmesi sonucu gözlerinde ciddi tahriş oluşan Muratov, Rus makamları tarafından “yabancı ajan” ilan edilmesinin ardından 2023’te genel yayın yönetmenliği görevinden ayrıldı.
Rusya’da Ukrayna savaşının başlamasının ardından bağımsız medya üzerindeki baskılar daha da arttı. Novaya Gazeta, Rus ordusunu itibarsızlaştırmakla suçlanarak para cezasına çarptırıldı ve “yabancı ajan” ilan edildi. Gazetenin internet siteleri ve diğer çevrimiçi platformlarına erişim engellendi, matbaasına el konuldu, medya kuruluşu olarak kayıt hakkı iptal edildi ve okurlarından bağış toplamasını sağlayan sistem kapatıldı. Son olarak Moskova’daki ofisinin boşaltılması istendi.
“Burası yalnızca iş yerimiz değil, evimizdi”
Gazetenin araştırma biriminin editörü Tatyana Britskaya, son dört buçuk yıldır neredeyse her gün kapanma ihtimalini düşündüklerini söyledi. Britskaya, Moskova ofisinden ayrılma kararının çalışanlar açısından taşıdığı anlamı şu sözlerle anlattı:
“Bu inanılmaz derecede zor bir karar. Çünkü burası bir iş yerinden, bir ofisten çok daha fazlası. Burası bizim evimiz ve şimdi onu kaybediyoruz.”
Novaya Gazeta Genel Yayın Yönetmeni Sergey Sokolov ise gazetenin bir gün yeniden Rusya’da faaliyet göstereceğine inandığını belirtti. Rusya’nın içinde bulunduğu dönemin sona ereceğini umduğunu söyleyen Sokolov, gazetenin yeniden güçlenerek döneceğini ifade etti:
“Yaşamaya devam edeceğiz. Eminim ki böylesine korkunç bir dönemden geçen bu ülke sonunda yeniden hareketlenecek. Bunun ilk işaretleri ortaya çıktığında Novaya Gazeta, okurlarına ve meslektaşlarına geri dönecek.”
Novaya Gazeta çalışanlarının bir bölümü, 2022’de Rusya’dan ayrılarak Novaya Gazeta Europe adıyla ayrı bir yayın kurmuştu. Yurtdışından faaliyet gösteren bu kuruluş, Kremlin yönetimine ve Rusya’nın Ukrayna’daki askeri operasyonlarına yönelik eleştirel yayınlarını sürdürüyor.
Moskova ofisinin kapanmasıyla Novaya Gazeta’nın Rusya içindeki faaliyetleri sona ererken, ülkenin en önemli bağımsız gazetecilik geleneklerinden biri de yeni bir döneme girdi.
Kaynak: AP

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu